Geschiedenis

Als in 2008 de Carnavalsstichting Tilburg onder het motto “Dè gòmme 44444” het feit herdenkt dat alsdan Openbaar Carnaval Tilburg 44 jaar bestaat, 44444 de Bierschaope hun 40 jarig bestaan. Het was in het najaar van 1968 dat Ad Kroon, elektricien bij Bierbrouwerij de Schaapskooi en fervent vierder van het Carnavalsfeest, de afdeling Technische Dienst van bierbrouwerij De Schaapskooi warm maakte om een carnavalswagen te gaan bouwen. De toenmalig technisch bedrijfsleider van de brouwerij, broeder Theodoor, ging hiermee akkoord onder voorwaarde dat alleen de werklieden van de technische dienst van de brouwerij aan de bouw van de wagen zouden werken en dat ook alleen deze mensen lid zouden kunnen zijn van de carnavalsvereniging. Wellicht was het beter om vooral in de beginjaren te spreken van een wagenbouwersvereniging want dit was het hoofddoel.

In ieder geval gingen de carnavalsactiviteiten bij de brouwerij de Schaapskooi van start en de vereniging kreeg de zeer begrijpelijke en logische naam Carnavalsvereniging “De Bierschaope”. En er werd die winter van 68-69 wat afgewerkt in de werkplaatsen en dit niet zonder succes. Zondag 16 februari 1969 was een ijskoude dag. De krant van maandag 17 februari kopte “Veel wegen onbegaanbaar door opgewaaide sneeuw”en “Carnaval handhaafde zich in de bitter koude”. Ondanks dit alles trok voor het vijfde achtereenvolgende jaar de Carnavalsoptocht door de Tilburgse straten en voor de eerste keer was er een algemeen motto “Irst mar kèèke of ie kèkt”. De Bierschaope waren niet voor niets tijdens de wintermaanden zo actief geweest want we citeren nogmaals de krant: Wagen van Bierschaope was grandioos hoogtepunt. Grandioos was de lichtknipperende, rookspuitende carnavalswagen van de Bierschaope (Trappisten)die zondagmiddag langs tienduizenden kouwkleumende toeschouwers door het centrum van Tilburg trok. De wagen met groep die qua afwerking, idee en uitvoering het fraaiste was wat in vijf carnavalsstoeten, die tot nu toe door Tilburg hebben getrokken, is te zien geweest, kreeg van de jury de hoogste puntenwaardering. Dit bracht niet alleen de eerste prijs van 1000 gulden op maar bovendien de extra prijs van de gemeente bestaande uit 250 gulden en een beker. De Bierschaope wonnen dus de eerste prijs in de categorie “Grote wagens met groep”.

Deze overwinning vormde dus een grote stimulans om ook maar de volgende winter weer flink aan de slag te gaan en zo kwam men tijdens de optocht van 1970 met de wagen”’t Geraaj in de locht”. In mijn herinnering de mooiste wagen die ik ooit door Tilburg heb zien trekken. Helaas was volgens de mening de wagen niet carnavalesk genoeg alhoewel zij wel de “hoogste notering van de jury op het punt van uitbeelding” behaalde. O ja, op deze wagen zaten de Raad van Elf, de Prins en de hofdames van de Bierschaope in fraaie carnavalskostuums. Beide carnavalswagens waren ook te aanschouwen in de befaamde Halfvastenoptocht van het dorp Zeeland. In de beginjaren was er dus sprake van een Prins met Raad van Elf. Dit werd na niet al te lange tijd een opper met adjudant. Zij ontvingen tijdens de Carvalsmaandag de carnavalsgasten in de residentie (de oude personeelskantine en het latere proeflokaal dat dit najaar is afgebroken) de verenigingen, blaaskapellen en gasten en deelden de onderscheidingen uit. Beroemde duo’s zijn gedurende vele jaren Ad Kroon met adjudant George Spapens en Paul Kroon met adjudant Robert v.d. Bruggen geweest.

Ook vrij snel was er een vaste invulling voor de Carnavalsdagen die tot op de dag van vandaag zo is gebleven: op zaterdag allerlei laatste afwerkingen aan de wagen verrichten, op zondag natuurlijk de gehele dag van vroeg tot laat de deelname aan de opstoet, op maandag ontvangst van carnavalsverenigingen, blaaskapellen en gasten op dinsdag “den dwèèl” en op woensdag vooral het proeflokaal weer zuiver en opgeruimd terugleveren aan de brouwerij plus het haringhappen.

Natuurlijk zijn de Bierschaope in den Opstoet te zien, ontvangen ze gasten en gaan ze dweilen. Echter door de jaren heeft men deelgenomen aan meerdere activiteiten van de Carnavalstichting Tilburg. Als blijk van waardering voor zijn inzet voor het Tilburgse Carnaval ontving Ad Kroon in 1999 de bronzen Kruik. Onze Karin Staps vormde in 1992 als Klaartje van de Hoeve het Kruikenpaar tezamen met Suske van Bette van de Biermeters.
Hard werd er bij bepaalde gelegenheden meegewerkt om de Prinsenwagen en in uitstekende staat aan het eind van de Opstoet te laten rijden. Nadat ik u boven iets liet zien van de eerste twee carnavalswagens van de Bierschaope geef ik u summier aan welke gebeurtenissen onder meer van invloed zijn geweest op de verdere lotgevallen van de Bierschaope.

Reeds op het einde van het jaar 1969 worden de brouwactiviteiten van de Schaapskooi overgenomen door de Belgische brouwer Stella Artois. Dan overlijdt in de week voor Carnaval 1971 broeder Theodoor. Het bezoek dat wij met een delegatie van de Bierschaope in het ziekenhuis aan de broeder mochten brengen alsmede zijn laatste rondgang per auto over de bedrijfsterreinen zullen voor altijd in mijn geheugen gegrift staan. Vervolgens worden per 7/5/1976 de brouwerijactiviteiten bij de Schaapskooi gestaakt. Het dan nog aanwezige personeel wordt overgeplaatst naar De Dommelsche Bierbrouwerij of gaat bij andere werkgevers aan de slag. Per 18/1/1980 start de Schaapskooi opnieuw de brouwactiviteiten op met speciaalbieren. Vervolgens krijgt De Schaapskooi per eind 1998/ begin 1999 een nieuwe partner, Bavaria. Per 1/9/1999 wordt tenslotte de naam van de brouwerij gewijzigd van Bierbrouwerij de Schaapskooi in Bierbrouwerij de Koningshoeven. Voor we het mochten vergeten moeten alhier nog vanuit het klooster de steun van de inmiddels overleden broeders Eligius en Samuel en ook pater Godfried worden genoemd. Al deze bewegingen hebben natuurlijk hun gevolgen voor De Bierschaope. Langzaam ziet men ook andere personeelsleden dan die van de Technische Dienst lid worden van De Bierschaope en als in 1976 ook de mensen van de Technische Dienst overgeplaatst worden naar de Dommelsche Bierbrouwerij hetzij elders hun werkzaamheden voortzetten, is er de noodzaak om ook vooral technische mensen van buitenaf aan te trekken. De technici zijn niet alleen gedeeltelijk overgeplaatst naar de Dommelsche Bierbrouwerij. Bij de Dommelsche is men niet erg blij dat mensen weer teruggaan naar hun oude werkplaats om daar in de avonduren mee te helpen bij de bouw van de Carnavalswagen. Gelukkig worden deze problemen na enige tijd in goed overleg opgelost.

Men kan stellen dat De Bierschaope langzaam doch meer en meer een carnavalsvereniging worden van mensen die een binding hebben met vooral de vroegere brouwerij en mensen van “buitenaf”. Echter onder die mensen van “buitenaf” blijft toch een hoog Adamsgehalte ( v.d. Bruggen/v.d. Wouw voor buitenstaanders) aanwezig. Aan de hand van vader Ad Kroon zal zoon Paul helemaal in de Bierschaope traditie en in de traditie van het Tilburgse Carnaval worden ingewijd. En zo mogen ook Robert en Wilhelmien van Piet v.d. Bruggen en Thijs en Bart van Wim v.d. Bruggen als tweede generatie worden gezien. En in de persoon van Wesley Smulders heeft inmiddels de derde generatie haar intrede gedaan. Al die wijzigingen in de samenstelling van De Bierschaope laten onverlet dat het vaste Carnavalsprogramma zoals boven aangegeven steeds aangehouden wordt. Hoofdzaak blijft de bouw van een Carnavalswagen en als het ook maar enigszins kan “ene grôote” . En als dieje grôote nie kan dan mèr ene klèène of êene schôon òngekleede reklaomewaoge. Tot voor kort gebeurde dit steeds op het terrein van de brouwerij/boerderij doch sinds enige jaren hebben De Bierschaope hun bouwwerkzaamheden en wel tot tevredenheid voorgezet in de bouwhal aan de Lambert de Wijsstraat.

Dan komen we in het meer recente verleden en zien dat de Bierschaope in ieder geval de laatste drie Carnavalsopstoeten actief waren met een Hôogkèèr = Grôote Waoge. De volgende uitslagen werden behaald:
2005: 2e prijs met “We zaten in ruimtenood, maar we zitten weer in de boot”.
2006: 4e prijs met “Ze kunnen ons wel schieten”
2007: 3e prijs plus publieksprijs met ‘unne polonaise in de wolken toepertoe, aanders kregde unne kruik nie moe”.

We zien op de website dat de wagenbouwers reeds opgeroepen worden om zich op de betreffende tijden naar de bouwhal aan de Lambert de Wijsstraat te begeven om te startwerkzaamheden voor de Carnavalswagen 2008 te beginnen. O ja, die website www.bierschaope.come2me.nl geeft aan dat de Bierschaope meegaan met hun tijd. Men aanschouwt een carnavalesk uitgedost groot gedeelte van het huidig ledenbestand. Op bescheiden schaal heeft sponsoring haar intrede gedaan bij De Bierschaope. Er is een uitgebreid aanbod van foto,s. In het Gastenboek kan men zich tot de Bierschaope richten en middels Contact kan men verdere opmerkingen aan de Bierschaope kwijt.

Vanaf den beginne is er steeds een goed contact geweest met allerlei “bevriende” carnavalsverenigingen en speciale vermelding verdient dan uiteraard de samenwerking met de Vèrrekesstaawers. Meerdere Bierschaope kunnen ook nu nog op de ledenlijst van de Staawers worden gesignaleerd. 2007 laat samenwerking zien met de Schèèl Praaje en gezamenlijk neemt men deel aan de noviteit T-parade onder de naam de Schèèl Schaope. Door de jaren heen gingen Schaope en Staawers met en tegen elkaar voetballen, biljarten, schieten en fietsen. Bij andere verenigingen staken de Schaope een handje toe bij de bouw. De Bierschaope geven aandacht aan de jeugd (paaseieren zoeken, Sinterklaas) want wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Probleem van vele carnavalsverenigingen is dat er na afloop van Carnaval vaak geen contact met de leden is tot de elfde van de elfde. De Schaope verzamelen sinds een vijftiental jaren weer op Halfvasten om naar Turnhout te vertrekken en speciaal naar café Melrose. Een gezellige middag en vooravond wordt dan in Turnhout doorgebracht en op Carnavalsmaandag kan men bij de Bierschaope ook regelmatig een Vlaams accent beluisteren.

Tot zover. Bierschaope een goed en carnavalesk 40-jarig bestaan toegewenst in 2008 en hopelijk een 44-jarig bestaan in 2012. Mogen jullie de eenvoudige doch sprekende boerenkiel met het opschrift “Un egt Bierschaop” bij vele gelegenheden en op vele plaatsen met trots laten zien en moge de “waoge” steeds deel uitmaken van den Opstoet..

In memoriam Wim de Graaf 1942 – 2008